⇑Üniversiteler

Lihtenştayn Avrupa’nın en küçük ülkelerinden biri, bu yüzden okul seçeneği de az. Ulusal yeterlilikler çerçevesine göre buradaki yükseköğretim iki üniversite ve bir araştırma enstitüsünden oluşuyor:

• Vaduz’daki Lihtenştayn Üniversitesi (Universität Liechtenstein) – Avrupa Komisyonunun ülke profilinde anlatılan tek kurum; mimarlık, işletme, girişimcilik, finans ve bilişim sistemleri alanlarında program sunuyor,
• Lihtenştayn Prensliği Özel Üniversitesi (Private Universität im Fürstentum Liechtenstein),
• Liechtenstein-Institut – bir araştırma enstitüsü.

Yükseköğretim, Lihtenştayn hükümetinin denetiminde. Aşağıda ağırlıklı olarak Lihtenştayn Üniversitesini anlatıyoruz, çünkü Study in Europe portalındaki resmî ülke profilinde yer alan kurum bu.

Lihtenştayn – üniversiteler

⇑Eğitim sistemi

Lihtenştayn Üniversitesinde Bologna sistemi uygulanıyor:

• Bachelor (lisans) – iki program: mimarlık (BSc Architecture) ve işletme (BSc Business Administration); işletme 6 dönem sürüyor ve 180 ECTS kredisi değerinde,
• Master (yüksek lisans) – dört program: mimarlık, Entrepreneurship, Innovation and Leadership (girişimcilik, inovasyon ve liderlik), Innovative Finance (inovatif finans) ve Information Systems (bilişim sistemleri); örneğin Information Systems 4 dönem sürüyor ve 120 ECTS kredisi değerinde,
• doktora (PhD) – mimarlık, işletme ekonomisi ve ticaret hukuku alanlarında.

Eylülde ya da şubatta başlayabilirsin. Üniversite, tam zamanlı öğrenimin haftada yaklaşık 40 saatlik çalışma gerektirdiğini varsayıyor.

Lihtenştayn – lisans programları
Lihtenştayn – bütünleşik programlar
Lihtenştayn – yüksek lisans programları
Lihtenştayn – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

Doğrudan üniversiteye, çevrim içi formu kullanarak başvurursun. Daha önce Lihtenştayn Üniversitesinde hiç okumadıysan iade edilmeyen 100 CHF başvuru ücreti ödersin.

AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) ve İsviçre vatandaşları için son başvuru tarihleri:

• lisans programları – kış dönemi (Wintersemester) için 30 Temmuz, yaz dönemi (Sommersemester) için 30 Kasım,
• yüksek lisans programları – kış dönemi için 30 Temmuz; yaz dönemi için (30 Kasım’a kadar) yalnızca mimarlık ve bilişim sistemleri,
• doktora – 31 Mayıs (kış dönemi) ve 31 Ekim (yaz dönemi); bu tarihler tüm adaylar için geçerli.

Vizeye ihtiyacın varsa lisans ve yüksek lisans programları için son tarihler çok daha erken: kış dönemi için 31 Mart, yaz dönemi için 30 Eylül. Böylece vize ve oturma izni için zamanın kalır (bkz. Oturum ve resmî işlemler).

Lisans programı için alındığı ülkede yükseköğretime giriş hakkı veren bir lise diplomasına ya da buna denk bir belgeye ihtiyacın var. Diplomanı, gerekiyorsa dil sertifikanı, pasaportunun veya kimlik kartının fotokopisini ve bir fotoğraf gönderirsin. Almanca veya İngilizce olmayan belgeler için onaylı tercüme gerekiyor. Lise diplomanı henüz almadıysan son karneni gönderebilirsin – üniversite seni bu durumda şartlı olarak kabul eder.

⇑Giriş sınavları

Standart programlarda giriş sınavı yok – lise diploman ve dil bilgin belirleyici. İstisna mimarlık yüksek lisansı: başvuruna çalışmalarından oluşan bir portfolyo eklersin.

⇑Dil

Resmî dil Almanca ve lisans eğitiminin çoğu Almanca veriliyor. Ana dilin Almanca değilse lisans programı için C1 seviyesi gerekiyor. Üniversite başka sertifikaların yanı sıra Goethe-Institut, TestDaF, DSH, telc ve ÖSD sertifikalarını kabul ediyor.

İşletme programı (BSc Business Administration) için ayrıca lise bitirme düzeyinde İngilizce gerekiyor – bu programdaki üç uzmanlık alanı neredeyse tamamen İngilizce veriliyor. Örneğin Information Systems yüksek lisansı da İngilizce; diğer yüksek lisans programlarının dilini kendi sayfalarından kontrol edebilirsin. Üniversite İngilizce sertifikası isterse IELTS veya TOEFL sayfalarına göz at.

⇑Oturum ve resmî işlemler

AB/AEA ve İsviçre vatandaşları ülkeye kimlik kartı veya pasaportla girer. Ama öğrenim için Lihtenştayn’a taşınıyorsan kısa süreli oturma izni (L) alman gerekiyor – bu zorunlu. Varıştan sonraki 14 gün içinde ilgili belediye ofisine kaydını yaptırırsın. Üniversitenin oturma izinleri konusunda yardımcı olan ayrı bir ofisi var. İstersen komşu İsviçre’de ya da Avusturya’da da yaşayabilirsin – bu durumda o ülkelerin kuralları geçerli olur ve üniversite bu işlemlerde yardımcı olamaz.

AB/AEA ve İsviçre dışından gelen öğrencilerin çoğu durumda vizeye ihtiyacı var. Lihtenştayn kendi vizesini vermiyor – başvuruyu bir İsviçre büyükelçiliğinde veya konsolosluğunda yaparsın. Öğrenim amaçlı kısa süreli oturma izni (L) başvurusu, öğrenim başlamadan en geç 14 gün önce Göçmenlik ve Pasaport Dairesine (Ausländer- und Passamt) yapılır – vizeye ihtiyacın varsa daha erken başvur. Her öğrencinin verdiği belgelerin (kayıt belgesi, sağlık sigortası belgesi ve maddi imkân belgesi) yanı sıra adli sicil kaydı (bir aydan eski olmayan, Almancaya çevrilmiş) ve dil bilgisi belgesi gerekiyor. Maddi imkânı bir bursla ya da üniversitenin veya Lihtenştayn’da yaşayan bir kişinin garantisiyle kanıtlayabilirsin. Ayrıca üniversiteye mezun olduktan sonra geri alacağın 3.000 CHF depozito ödersin; buna karşılık üniversite vize başvurunu desteklemek için sana bir banka teminatı verir.

Sağlık sigortası, öğrenim sırasında Lihtenştayn’da yaşıyorsan zorunlu. Avrupa Komisyonunun profiline göre 3 aydan uzun kalan AB’li öğrenciler Avrupa Sağlık Sigortası Kartını (EHIC) kullanabilir – yola çıkmadan önce bunu üniversiteye sor. AB/AEA dışından gelen öğrencilerin kendi sağlık sigortası olmalı; bu aynı zamanda oturma izninin şartı.

⇑Öğrenim ücretleri

Lihtenştayn Üniversitesi herkesten öğrenim ücreti alıyor, ama AB/AEA vatandaşları daha az ödüyor:

• dönem başına 950 CHF – AB/AEA ve İsviçre vatandaşları (ve lise diplomasını bir AB/AEA ülkesinde almış öğrenciler),
• dönem başına 1.250 CHF – diğer tüm öğrenciler.

Ücret lisans, yüksek lisans ve doktora programlarında aynı. Bu ücretin dönem başına 10 CHF’si öğrenci birliğine gidiyor. Buna ek olarak tek seferlik 100 CHF başvuru ücreti ve vizeye ihtiyacı olan öğrenciler için iade edilen 3.000 CHF depozito var.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Lihtenştayn pahalı bir ülke. Üniversite yaşam masraflarını ayda yaklaşık 1.500 CHF olarak tahmin ediyor:

• faturalar dâhil kira – yaklaşık 680 CHF,
• yemek – yaklaşık 450 CHF,
• sağlık sigortası – yaklaşık 100 CHF,
• giyim, çamaşır, kişisel bakım – yaklaşık 100 CHF,
• telefon – yaklaşık 20 CHF,
• boş zaman ve cep harçlığı – yaklaşık 150 CHF.

Üniversitenin kampüsün hemen yanında kendi öğrenci yurdu var – bir oda ayda 400–600 CHF. Üniversite, kendi konut borsası aracılığıyla özel bir oda bulmana da yardım ediyor.

⇑Burslar

Öğrenimin tamamını kapsayan burs az. Lihtenştayn Üniversitesi birkaç seçenek sayıyor:

• üniversitenin verdiği başarı bursları,
• öğrenci kredileri, örneğin Splendit platformu üzerinden,
• İsviçre, Avusturya ve Almanya’daki vakıflar ve burs veri tabanları, örneğin İsviçre Öğrenim Vakfı (Schweizerische Studienstiftung),
• Erasmus+ – üniversitenin bir Erasmus kodu (LI VADUZ01) var, yani kendi üniversitenden buraya değişim dönemi için gelebilirsin.

Ayrıntıları öğrenim masrafları ve finansman sayfasında bulabilirsin.

⇑Okurken çalışmak

Öğrenciler genellikle öğrenim sırasında, özellikle dönem aralarında, oturum ve çalışma kuralları çerçevesinde çalışabilir. Önemli: öğrenim amaçlı oturma iznin varsa herhangi bir işe başlamadan önce Göçmenlik ve Pasaport Dairesinin (Ausländer- und Passamt) onayını alman gerekiyor. Talebi (Stellenantrittsgesuch) işveren yapar. Üniversiteye göre oturma izniyle ders dönemi boyunca tam zamanlı çalışmanın en fazla %35’i kadar, dönem aralarında ise tam zamanlı çalışabilirsin.

Okumanın da tam zamanlı bir iş olduğunu unutma – üniversite haftada yaklaşık 40 saatlik ders çalışması öngörüyor. Daha fazla çalışman gerekiyorsa tüm programlar ilke olarak yarı zamanlı da tamamlanabilir.

Lihtenştayn – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – Lihtenştayn (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• Universität Liechtenstein – programlar, başvuru, son tarihler,
• Başvuru ve kabul – Lihtenştayn Üniversitesinde kabul kuralları ve son tarihler,
• Konaklama ve oturum – öğrenci yurdu, daireler, oturma izinleri,
• Öğrenim masrafları ve finansman – öğrenim ücretleri, yaşam maliyeti, burslar,
• Göçmenlik ve Pasaport Dairesi – öğrenim amaçlı kısa süreli oturma izni (L) – öğrencilere yönelik oturma izinleri hakkında resmî bilgi,
• NQ.FL – ulusal yeterlilikler çerçevesi: Lihtenştayn’da yükseköğretim,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.